Presentatie is in handen van Jeroen Veldkamp, meervoudig baristakampioen van Nederland.

Werking espresso apparaat

Espresso bereiden

In deze lange instructievideo vertelt Jeroen over het malen en doseren van koffiebonen, het gebruik van een tamper en portafilter, en over onder- en overextractie. Daarna laat hij zien hoe je een espresso bereid, gevolgd door een cappuccino, een espresso macchiato, een café latte en een latte macchiato.

Melk opschuimen

Jeroen laat zien hoe je het beste melk opschuimt. Hij legt uit waarom je het beste volle melk hiervoor kunt gebruiken (i.v.m. eiwitten en vetten). Ook vertelt hij meer over de stoompijp en stoomtip, en over het beste type melkkan. Ten slotte geeft hij uitleg over stretching en swirling.

Espresso machine schoonmaken

In de laatste video wordt uitleg gegeven over het onderhouden van een espresso apparaat. Er is eerst aandacht voor dagelijks onderhoud, zoals het doorspoelen en schoon borstelen van de zetgroep(pen) en blindfilteren (backflushing) door middel van een blindfilter in je filterhouder. Ook vertelt Jeroen over periodiek onderhoud, zoals het ontvetten en schoonmaken van de douche en de piston(s).

Traditionele Italiaanse koffiebonen voor de perfecte espresso en cappuccino. MaCafe onderscheidt zich door het gebruik van meerdere koffieboonsoorten voor de échte Italiaanse melange. Het is een harmonische compositie van Arabica koffiebonen uit Zuid-Amerika aangevuld met Robusta koffiebonen uit India. Het resultaat is een krachtige en volle smaak. De espresso heeft een dikke smaakvolle crèmelaag. Luchtdichte verpakking met “flavour saving valve”.

Over Casa Barista

De Italiaanse “barista” wordt langzaam een begrip in Nederland. De barista is de “meesterkoffiezetter” en bereidt met liefde en vakmanschap de lekkerste koffiesoorten. Casa Barista promoot dit graag en maakt espresso- en koffieproducten betaalbaar voor échte koffieliefhebbers en de thuisbarista. Dit doet Casa Barista door kwaliteitsproducten direct te importeren. Klanten zijn in Nederland en België welkom bij speciale barista locaties, waar je alles komt te weten over de perfecte (Italiaanse) koffie.

Vul onderstaand formulier in en je maakt direct kans op de MaCafe Crema koffiebonen.

[contact-form]

Met het invullen van het formulier ga je ermee akkoord om periodiek een nieuwsbrief per mail te ontvangen. De winnaar krijgt een mailtje met de vraag zijn / haar adresgegevens door te geven, zodat we je de koffiebonen op kunnen sturen.

Nadat de bonen gedroogd zijn worden ze gebrand. Hierbij worden de suikers in de boon gekarameliseerd waardoor de koffieolie ontstaat die zorgt voor het aroma en de smaak van de boon. Er zijn verschillende gradaties van branding, van lichtgebrand tot zeer donker gebrand.

Na het branden worden de bonen gemalen. Je kan ervoor kiezen om voorgemalen koffie te kopen, maar je kunt ook zelf je koffie malen. Ook bij de maling geldt weer dat er verschillende variëteiten zijn in de maling, van zeer fijn (voor espresso of filterkoffie) tot halfgrof.

Hierna volgt uiteraard het koffiezetten zelf. Er zijn verschillende koffie zetmethoden. Zo kan je koffie maken met een ibrik, een percolator, een cafetière, een ketel of een volautomatische koffieautomaat.

Klik op de link om meer te lezen over de koffie geschiedenis.

Download dan nu hier:

‘Het 10-stappenplan voor de perfecte thuis-espresso’

Kenia AA Top koffie is een echte espressokoffie. Hiermee zet je espresso voor bijzondere momenten…

Klik op de link om video’s met barista tips te bekijken.

De robusta is wel sterker en is beter bestand tegen ziekten en plagen, en kent een hogere opbrengst dan arabicaplanten. Robusta maakt minder dan 30% van de wereldproductie uit. Ongebrande robustabonen zijn ronder en kleiner maar wel zwaarder dan arabicabonen en hebben een bruingroene kleur.

Klik op de knop om meer te lezen over koffiesoorten.

De belangrijkste arabicavarianten zijn:

• Typica
• Bourbon
• Kent
• Blue Mountain
• Mundo Novo (of mondo nuevo)
• Garnica
• Nibriza
• Caturra
• Catuai
• Pache Común
• Pache Colis
• Catimor
• Maragogype
• Amarello

Klik op de knop om meer te lezen over robusta koffie.

Koffiezetten met een espressopotje is vrij eenvoudig. Eerst vul je het onderste gedeelte met water, net tot aan het drukventiel. Vervolgens plaats je het trechtervormige filterbakje en vul je dit geheel met zeer fijn gemalen koffie. Druk de koffie niet aan, maar zorg er wel voor dat het goed verdeeld wordt. Schroef nu het bovenste gedeelte stevig op het onderste gedeelte. Zorg ervoor dat je het geheel goed rechtop houdt.

Plaats het geheel nu op een laag pitje. Als het water begint te koken, zal het via de filter met koffie opstijgen naar het bovenste gedeelte, waar het opgevangen wordt. Zodra het water –hoorbaar- begint te borrelen haal je het espressopotje gelijk van het vuur.

De standaard espressopotjes hebben als nadeel dat ze van aluminium zijn gemaakt en daardoor kunnen gaan reageren met de koffiezuren, wat de smaak natuurlijk niet ten goede komt. Wil je best wat meer geld uitgeven, koop dan een duurder model van roestvrij staal. Let er op dat je de aluminium modellen niet met zeep kunt afwassen maar alleen met warm water.

Klik op de link om meer te lezen over koffiebonen.

Koffiezetten met een vacuümpot is een pure attractie. Dit elegante apparaat maakt gebruik van infusie (weken) in plaats van filtratie.

Hoe zet je koffie met een Conakan? Vul eerst de onderste kom met heet water. Zet nu de bovenste kom hier bovenop, samen met de stijgbuis en de plug die hierin past. Zet de vacuümpot nu aan (deze kan zowel met een spiritusbrander zijn uitgerust of met elektriciteit). Doe nu koffiemaalsel in de bovenste kom (ca. 10 eetlepels per liter water). Als het water begint te koken, stroomt het door de stijgbuis omhoog naar de bovenste kom. Als het meeste water is opgestegen zet je de vacuümpot uit. Roer het koffiemengsel even door met een lepel en laat het geheel daarna rusten. De lucht in de onderste kom koelt nu af en krimpt (wanneer lucht afkoelt krimpt het). Hierdoor ontstaat er een vacuüm, waardoor de vloeibare koffie teruggezogen wordt in de onderste kom, en het koffiedik achterblijft in de bovenste kom. Nu kun je het geheel weer uit elkaar halen en de koffie serveren.

Koffiezetten met een vacuümpot is zo leuk en interessant, dat het vooral ideaal is om koffie aan tafel te zetten, als afsluiter van een etentje. Nadeel van de vacuümpot is dat de kommen erg breekbaar zijn en moeilijk schoon te maken. Ook duurt het koffiezetten vrij lang. Maar de echte koffie liefhebber heeft dat er zeker voor over…

Klik op de link om meer te lezen over het espressopotje.

De percolator bestaat uit een metalen kan met hierin een hol metalen buisje. Daarop past een geperforeerd koffiebakje met een eveneens geperforeerd dekseltje. Het werkingsprincipe komt in grote lijnen overeen met die van het espressopotje. De kan wordt gevuld met koud water. Daar bovenop plaats je het koffiebakje, die je vult met gemalen koffie. Hierboven op plaats je het geperforeerde dekseltje, en tenslotte het grote deksel. Wanneer het water aan de kook raakt, stroomt het door het holle buisje omhoog en vloeit het door het geperforeerde dekseltje en door de koffie.

Het water loopt dan door de koffie en druppelt terug naar de bodem van de kan. Hier zit het verschil met het espressopotje; waarbij de koffie bovenin wordt opgevangen. Zorg ervoor dat de koffie slechts één maal door het buisje naar boven stroomt en dus niet nog een keer door het koffiedik wordt geleid.

Voor deze manier van koffiezetten gebruik je het beste een medium maling. Op één liter water heb je ongeveer 10 eetlepels koffie nodig. Gebruik de percolator niet om de koffie warm te houden; dit kun je beter met een thermoskan doen.

Klik op de link om meer te lezen over de vacuümpot.

De Napolitaan bestaat uit twee cilinders die je op elkaar schroeft, met een filterplaatje ertussen waar de koffie in gaat. Één van de cilinders heeft een schenktuit. Voor het koffiezetten vul je de cilinder zonder tuit met water. Hierboven op plaats je de filter, die je met koffiemaalsel vult. Nu schroef je de andere cilinder hier op, waarna je het geheel op een laag tot middellaag pitje kunt zetten. Wacht tot het water kookt. Nu haal je de Napolitaan van het vuur en wacht je een paar tellen, waarna je hem om kunt keren. In circa drie minuten is het water door de koffie gefilterd en klaar om ingeschonken te worden.

Helaas is de Napolitaan niet overal verkrijgbaar en zijn er weinig mensen die hem gebruiken. Dit heeft ook te maken met het gebruik ervan, wat niet heel eenvoudig is. Je kunt bijvoorbeeld niet zomaar elk type maling gebruiken. Alleen grovere malingen zijn geschikt. Ook is het vaak lastig om vast te stellen of het water de juiste temperatuur heeft om de Napolitaan om te kunnen keren.

Ga je een Napolitaan kopen, zorg dan dat je een stevig exemplaar kiest, liefst van roestvrij staal. De handgrepen kunnen het beste van plastic zijn, zodat je je niet verbrandt. Let er op dat het filterplaatje kleine gaatjes heeft. Bij grotere perforaties is de kans groter dat er koffiegruis doorheen valt.

Klik op de link om meer te lezen over de percolator.

Zorg allereerst dat de koffiekan goed warm is. Doe dan de gemalen koffie in de koffiekan. Ga uit van ongeveer 10 eetlepels koffie per liter water. Natuurlijk is meer of minder al naar gelang persoonlijke voorkeur mogelijk.

Giet dan water wat net van de kook is (kokend water is te heet) over de koffie. Goed roeren, enkele minuten wachten, en klaar is de koffie. Gebruik wel een zeefje bij het schenken van de koffie in de kopjes.

Klik op de link om meer te lezen over de napolitaan.

Wat heb je nodig voor een koffie al fresco? Een steelpan, een maatbeker en een zeefje. Meet met de maatbeker de gewenste hoeveelheid water af (plus wat extra voor de absorptie), doe dit in de steelpan en zet deze op het vuur. Voeg vlak voordat het water begint te koken de gemalen koffie toe. Vuistregel is 10 eetlepels per liter water. Gebruik een medium of iets grovere maling. Bij een fijne maling zal er in elk kopje wat koffiedik achterblijven.

Haal direct na het toevoegen van de koffie het pannetje van het vuur en begin gelijk te roeren. Laat het geheel eerst zo’n 4 minuten rusten (3 minuten bij een fijne maling) voordat je het met een zeefje in de kopjes kan schenken.

Klik op de link om meer te lezen over de koffiekan.

Zorg allereerst dat de glazen cafetière warm en droog is. Doe als eerste de droge gemalen koffie in de cafetière. Ga hierbij uit van gemiddeld 10 eetlepels koffie per liter water. Schenk nu water dat net tegen de kook aan zit of net gekookt heeft over de koffie.

Roer het geheel vervolgens goed door. Zet nu de zuiger met het deksel op de cilinder. Laat de koffie vervolgens circa 4 minuten trekken, iets korter (3 minuten) bij een fijne maling. Druk vervolgens langzaam de zuiger naar beneden zodat de koffiegruis achterblijft op de bodem. Serveer tenslotte de koffie zo snel mogelijk.

Nadeel van een cafetière is dat deze niet zo eenvoudig is schoon te maken. Het koffiedik kan namelijk vast gaan zitten in het zeefje of aan de randen. Zorg daarom dat het geheel na elk gebruik goed schoon gemaakt wordt omdat achtergebleven koffieresten anders voor een ranzige smaak zullen zorgen bij de volgende keer koffiezetten.

Klik op de link om meer te lezen over al fresco.

Er zijn zowel handmatige filterapparaten, als éénkops-filters en elektrische filtermachines. Groot voordeel van koffie zetten met een snelfilter is dat (de naam zegt het al) het weinig tijd kost. Daarnaast is er weinig apparatuur voor nodig en is het een manier van zetten waar weinig ‘geknoei’ bij komt kijken.

Je kunt zowel papieren filters gebruiken als een permanent filter. Waarbij een papieren filter qua smaak de voorkeur heeft omdat een permanent filter kan dichtslibben waardoor de koffie een smerige smaak krijgt. Vuistregel is dat je minstens 50% van de filtercapaciteit moet gebruiken. Anders wordt de koffielaag te dun en zal het water er te snel doorheen stromen wat de smaak van de koffie niet ten goede zal komen.

Eigenlijk is de welbekende Senseo van Philips ook een koffie machine waarbij de filtermethode wordt toegepast. Nadeel van een Senseo is dat je veel materiaal (filter) verspilt en dat het vrij duur is. Bovendien kun je geen grote hoeveelheden zetten. Dit is gelijk ook weer een voordeel: voor een vlug kopje koffie is de Senseo zeer geschikt.

Klik op de link om meer te lezen over de cafetière.

Caffè latte (koffie verkeerd)

Caffè latte – in Nederland noemen we het vaak koffie verkeerd – wordt gemaakt van een deel espresso op vier delen half hete of gestoomde melk. Caffè latte serveer je in een dik doorzichtig glas.

Café au lait

Dit is de Franse variant van caffè latte en is bijna gelijk, alleen wordt er hiervoor filterkoffie gebruikt. In Frankrijk maar ook in Spanje wordt het veel bij het ontbijt gedronken. In Spanje noemt men het drankje café con leche. Café au lait serveer je in een kleine kom.

Latte macchiato

Latte macchiato bestaat uit (zoals de naam al doet vermoeden) melk met slechts een scheutje koffie. Meer melk dan koffie dus. Een goed gemaakte latte macchiato is opgebouwd uit meerdere lagen die niet door elkaar heen lopen. Bestel in onze webshop de Colombia Excelso koffiebonen. Deze milde koffiesoort is fantastisch om Latte macchiato van te maken.

Melk schuimen

Kijk de video om te leren hoe je melk schuimt met je espresso apparaat:

Klik op de link om meer te lezen over ijs koffie.

Caffè freddo

Een caffè freddo is is lekker op warme dagen omdat het ijskoud geserveerd wordt. Caffè freddo maak je door een scheut espresso af te koelen door het te mixen met ijs, bijvoorbeeld in een (cocktail-)shaker. Na het geheel te zeven serveer je het drankje in een martiniglas. Op een goede caffè freddo ligt een dun laagje crema. Officieel drink je het pas aan het eind van een diner.

Caffè latte freddo

Caffè latte freddo is gelijk aan normale caffè freddo maar wordt geserveerd met extra melk. Eigenlijk is het dus een ijskoude caffè latte.

IJskoffie recepten

Hieronder vind je een paar makkelijke recepten voor het bereiden van ijskoffie. In onze Koffiemagazijn webshop kun je Java Arabica koffiebonen bestellen. Deze koffiesoort leent zich uitstekend om ijskoffie mee te maken.

Caffè Americano met ijs
Een normale Americano heeft de volle sterke smaak van normale espresso maar is minder sterk. De Americano met ijs is de heerlijke ijskoude variant.
Benodigdheden: koffie-ijsblokjes, 3 dl ijswater, 2 espresso’s, eventueel suikerstroop.
Vul allereerst een hoog doorzichtig glas met de ijsblokjes, en schenk het water erbij. Voeg hier de espresso’s aan toe en roer het geheel door. Doe er naar smaak suikerstroop bij. Pas het drankje aan je smaak aan, door meer of minder espresso te gebruiken.

IJskoffie
IJskoffie is verfrissend op bijvoorbeeld een hete ochtend op je werk of tijdens een luie zomermiddag op het terras. Dit drankje is het broertje van ijsthee.
Benodigdheden: verse arabica-koffie (doe 2x zoveel koffie in het filter als normaal, zodat het extra sterk wordt), 8 kopjes water, 1 glas koffie-ijsblokjes en naar wens suikerstroop.
Bereid extra sterke koffie, bijvoorbeeld in een cafetière of normaal koffiezetapparaat. Laat de koffie hierna afkoelen tot kamertemperatuur. Roer het nog even door en serveer het in een hoog doorzichtig glas samen met koffie-ijsblokjes. Serveer het eventueel met suikerstroop.

Toddy-koffie
Toddy-koffie is een speciale koffievariant. Het wordt gezet met koud water, waardoor de natuurlijke oliën van de koffie worden behouden. Daardoor is deze koffie minder zuur en bevat minder cafeïne. Er zijn speciale koffiezetapparaten voor Toddy-koffie, alleen nog niet overal op de markt.
Benodigdheden: 30 gr grof gemalen koffie, 4,5 liter koud water.
Niet alle koffiesoorten zijn geschikt voor Toddy. Grof gemalen koffie verdient de voorkeur. Giet steeds kleine scheutjes koud water op de koffie en zorg dat al het koffiemaalsel nat wordt. Roer het niet door, maar laat de koffie twaalf uur staan. Hierdoor ontstaat er een koffieconcentraat, dat voor gebruik dient te worden aangelengd met koud of heet water of melk. Gebruik één deel concentraat op drie delen water of melk. Gebruik geen koffie-ijsblokjes.

Koude koffie verkeerd
Koude koffie verkeerd is op drie manieren te maken: met sterke koffie, met espresso of met Toddy-koffie.
Benodigdheden: 1,8 dl koude melk, 2 espresso’s, koffie-ijsblokjes.
Schenk koude melk in een doorzichtig glas, en roer hier de espresso doorheen. Voeg koffie-ijsblokjes toe tot het glas vol is. De espresso zal verdunnen wanneer deze op het ijs geschonken wordt. Om toch de espressosmaak te behouden, gebruik je eerst melk, dan espresso en dan pas ijs. Afhankelijk van welke soort melk je gebruikt, smaakt dit drankje meer of minder naar koffie.

IJskoffie maken

Zo maak je een goede ijskoffie:

Klik op de link om meer te lezen over koffie machines

Klik op de link om Java Arabica koffiebonen (perfect voor ijskoffie) te bestellen.

Cappuccino

Cappuccino wordt van oudsher in traditionele koffielanden gezien als onderdeel van het ontbijt. Tegenwoordig drinken we cappuccino op elk gewenst moment van de dag. De naam cappuccino refereert naar de kleur van het habijt (pij) van kapucijner monniken. Deze monniken zelf verlenen hun naam weer aan de kappen (‘cappuccio’) van hun habijten. Cappuccino bestaat uit drie gelijke delen espresso, warme melk en schuim.

Cappuccino senza schiuma

Deze cappuccinovariant bestaat uit cappuccino zonder schuim. Het drankje bestaat dus alleen uit espresso en warme gestoomde melk. Daarmee is het te vergelijken met een caffè latte of koffie verkeerd zoals wij die kennen.

Cappuccino chiaro en cappuccino scuro

Cappuccino chiaro bevat een kleiner deel koffie en een groter deel melk dan gewone cappuccino. Men noemt dit ook wel light cappuccino of natte cappuccino. Bij cappuccino scuro serveer je juist meer espresso en minder melk. Deze variant is dus donkerder.

Cappuccino schenken

Bekijk de video om te leren hoe je een mooie cappuccino maakt:

Klik op de link om meer te lezen over koffie met melk.

Espresso

Espresso is een scheut donkere geconcentreerde koffie (30 cc / ml) gemaakt van zeer fijn gemalen koffiebonen. Echte espresso herken je aan een laagje lichtbruine schuimige crema. De cremalaag ontstaat door de hoge druk waarmee het water door de koffie wordt geperst. De cremalaag dient zo stevig te zijn dat het een lepeltje suiker een paar tellen kan dragen. De ideale temperatuur van het water is 93-96 °C. Een espresso serveer je in een kopje met een inhoud van circa 60 ml.

Espresso ristretto

Deze espressovariant wordt gemaakt met een zelfde hoeveelheid koffie als normale espresso. Er wordt echter minder water voor gebruikt, namelijk hooguit 25 ml in plaats van 30 ml bij gewone espresso. Hierdoor is espresso ristretto sterker. Het dient wel in een gewoon espressokopje geserveerd te worden.

Espresso doppio

Espresso doppio bestaat uit twee maal een normale dosering espresso, geserveerd in een kopje van ongeveer 1,5 dl. Het totale volume is ongeveer 75-95 ml. In feite is een espresso doppio dus gewoon een ‘dubbele espresso’. Maar ach, wie maalt daar nu om…?

Espresso macchiato

Espresso macchiato bestaat uit een normale hoeveelheid gewone espresso, geserveerd in een klein glas of kopje, waaraan een eetlepel warme geschuimde melk wordt toegevoegd. Macchiato betekent in het Italiaans ‘gevlekt’, hieraan verleent dit drankje dus zijn naam.

Espresso con panna (espresso tazza d’oro)

Dit drankje is vergelijkbaar met espresso macchiato, alleen wordt er geen geschuimde melk maar slagroom gebruikt. Een extra luxe uitvoering dus. Om de espresso macchiato nóg lekkerder te maken kun je nog wat chocolade poeder over de room heen strooien.

Espresso lungo (caffè americano, caffè grande)

Een espresso lungo of ook wel caffè americano of caffè grande genoemd bestaat uit een normale hoeveelheid espresso, aangevuld met heet water. Het totale volume is ongeveer 75-95 ml, gelijk aan een espresso doppio, maar uiteraard minder sterk doordat het met water is aangelengd. Je serveert het in een kopje of een klein cappuccinokopje van 1,5 dl.

Espresso corretto

Een corretto bestaat uit een kopje normale espresso met een scheutje alcohol of likeur. In Italië voegt men vaak een scheutje grappa toe. Amaretto, brandy of sambuca is ook mogelijk. Corretto betekent ‘gecorrigeerd’ in het Italiaans, en zo is dit drankje dus aan zijn naam gekomen.

Espresso romano

Espresso romano is een normaal kopje espresso, maar wordt geserveerd met een klein stukje citroenschil. In sommige werelddelen -bijvoorbeeld Brazilië- gebruikt men een schijfje citroen. Men wrijft de schil over de rand van het kopje om een citroensmaak te krijgen.

Espresso maken

Kijk de video om te leren hoe je een goede espresso maakt:

Klik op de link om meer te lezen over cappuccino.

Op de volgende pagina’s kun je meer lezen over bijvoorbeeld:

• Koffie malen
• Koffie zetten

Koffie is een warme drank bereid uit gebrande zaden, ook wel koffiebonen genoemd, van de koffie plant. Koffiebonen zijn de zaden van de koffiebessen die groeien aan koffieplant in meer dan 70 landen. Door het gehalte aan cafeïne kan koffie een stimulerend effect hebben op ons lichaam.

We staan er vaak nooit bij stil, maar die zwarte vloeistof ‘s ochtends in je kopje is een opmerkelijk iets. Koffie is de meest populaire drank op aarde na water. Volgens de Wereldvoedselbank, zijn niet minder dan 500 miljoen mensen direct of indirect betrokken bij de wereldwijde handel in koffie. Koffie is de meest verhandelde grondstof op de planeet na aardolie. Toch weten de meeste mensen niet precies wat dit spul is, en weten daardoor ook niet precies hoe je de beste kop koffie bereidt.

Iedereen herkent wel een gebrande koffieboon, maar tenzij je hebt gewoond of gereisd in een koffieproducerend land, is de kans groot dat je een koffieplant niet herkent als je hem ziet. Een cultiverende koffieplant wordt kort gesnoeid, maar in het wild kan een koffieplant hoger dan 9 meter groeien. Een koffieplant is bedekt met donker-groen, wasachtige bladeren die tegenover elkaar groeien in tweetallen.

De koffiebessen groeien aan de takken van de plant. Na de bloei van de geurige witte bloesen, duurt het bijna een jaar voor een kers begint te rijpen. Omdat de plant in een continue cyclus groeit, is het niet ongebruikelijk om aan één plant tegelijkertijd zowel bloesem te zien, als groene vruchten en rijpe vruchten.

Koffieplanten kunnen ongeveer 20 tot 30 jaar oud worden en zijn in staat om te groeien in een breed scala aan klimaten, zolang er maar geen hevige schommeling in temperatuur optreden. De koffieplant vertoeft het liefst in een rijke bodem en bij milde temperaturen, met veelvuldige regen en lichte zon.

Mensen in de koffiewereld praten veel over de ‘zaad-tot-kop-keten’, een schijnbaar onoverkomelijke reeks evenementen van het uitzetten van koffieplanten tot het serveren van koffie, die allen tesamen bepalen of je koffie hemels smaakt of juist naar poep.

Denk bijvoorbeeld aan het planten, de langdurige verzorging van de planten, de hoogte en de kwaliteit van de grond, het klimaat, de zorg die wordt besteedt aan het oogsten, de zorgvuldigheid van de verwerking, het proces van koffie malen, de lange exportreis en de competentie van de barista. Voor de perfecte kop koffie dienen al deze stappen perfect te zijn.

Het vinden van een goede kop koffie kan moeilijk zijn, en het vinden van de perfecte kop koffie zelfs vrijwel onmogelijk. De enorme hoeveelheid merken, stijlen, certificeringen, etiketten en bereidingsmethoden maken het des te verwarrender. Op deze site vindt je alvast een aantal tips die je kunnen helpen bij het bereiden van een heerlijke kop koffie.

Op de volgende pagina’s lees je meer over:

• Wat is koffie
• Koffie geschiedenis
• Koffie productie
• Koffielanden

De koffieboon is in feite een volgroeid zaadje van de kers van de koffieplant. De koffieplant groeit in verschillende werelddelen en wordt op verschillende manieren geoogst.

Koffie geschiedenis

Koffie heeft door de loop der jaren een mysterieuze reis afgelegd. Ontstaan in Ethiopië, heeft de koffieboon zich via Arabië en het Midden-Oosten verspreid.

Koffieproductie

Een koffieplant begint na ongeveer vijf jaar bessen te dragen. Na het oogsten van de koffiebessen worden ze ontdaan van de buitenste laag. De bessen kunnen zowel droog als nat verwerkt worden.

Koffielanden

Koffie wordt hoofdzakelijk verbouwd in landen in de gebieden Midden-Amerika en de Cariben, Afrika, de zuidelijke Pacific en Zuidoost-Azië en Zuid-Amerika.

Koffie malen

De echte koffie liefhebber maalt zelf zijn bonen. Dit kan bijvoorbeeld met een oude handmolen, met een Turkse koffiemolen, of met een elektrische molen. Alleen is de ene molen de andere niet…

Koffie zetten

De belangrijkste factoren bij het koffie zetten zijn de maling, de waterkwaliteit en -temperatuur, de verhouding koffie – water en de contacttijd. De Italianen spreken graag van de 4 M’s.

Koffiebonen

De meest populaire koffiesoorten zijn de arabica en de robusta. Arabica neemt met circa 70% het merendeel van de wereldafzet voor zijn rekening. De Jamaica Blue Mountain is één van de duurste koffiesoorten.

Koffiesoorten

Cappuccino, koffie verkeerd, café au lait, espresso, caffè macchiato, caffè freddo… Zomaar een greep uit talloze overheerlijke koffiesoorten. Maar wat is het verschil tussen de ene en de andere koffiesoort?

Koffie machines

Er zijn talloze koffiezetapparaten op de markt. Van eenvoudige koffiekan tot volautomatische espressomachine; voor ieder wat wils. Lees hier over handige tips voor het kiezen van de juiste machine.

Mijn doel met koffie-weetjes.nl is bezoekers die geïnteresseerd zijn geraakt in koffie nóg enthousiaster te maken. Dat probeer ik te doen door zoveel mogelijk informatie te verschaffen over koffie en alles wat er bij komt kijken. Altijd probeer ik in mijn achterhoofd te houden dat het lezen over koffie op de eerste plaats vooral leuk en nieuwsgierig moet zijn.

Ik had eerst een -vrij bescheiden- piston espresso apparaat, de Gaggia New Baby Twin, waar ik er erg tevreden mee was. Het combineerde een mooi uiterlijk (veel mooi afgewerkt roestvrij staal en een strak touch-pad) met degelijke techniek. De espresso’s die ik ermee kon bereiden smaakten erg goed. Toch ben ik op een gegeven moment -vooral uit oogpunt van bereidingstijd- overgestapt op een volautomatisch espresso-apparaat; de DeLonghi ESAM3400.

Neem contact op

Het kan zijn dat je een foutje hebt ontdekt, of dat je een vraag of opmerking hebt. Neem dan contact met me op via onderstaand formulier.

Velden met een * zijn verplicht.

Volautomatische espresso machines

De volautomatische espresso machines zijn geavanceerde toestellen. Met een druk op de knop staat er een vaak een kwalitatief redelijk goede espresso op tafel. Maar naast espresso kun je met een dergelijke koffieautomaat ook prima cappuccino en andere koffiesoorten maken. Een volautomatische koffie automaat maalt exact de juiste hoeveelheid bonen voor een shot. De koffie machine drukt zelf de maling aan en zorgt voor de juiste hoeveelheid water.

Na het zetten van het kopje koffie deponeert de koffie automaat zelf de koffiedrab in het daarvoor bestemde afvalbakje. Veel toestellen voeren zelf ook nog periodiek het onderhoud uit!

Koffiemolen

De volautomatische koffieautomaat heeft een ingebouwde koffiemolen, waarvan de fijnheid vrijwel altijd in te stellen is. Zorg dat je hier bij aanschaf op let! De meeste volautomaten hebben stalen maalschijven, de duurdere varianten hebben keramische. Het voordeel van keramische maalschijven is dat de koffiebonen minder snel verhit kunnen raken, en dat keramische schijven langer meegaan.

Door de maalgraad vrij grof te houden kan de koffieautomaat ook lekkere ‘gewone’ koffie zetten. Het water loopt dan namelijk sneller door de gemalen koffie.

Veel volautomatische espresso apparaten zijn daarnaast nog uitgerust met een reservoir voor reeds voorgemalen koffie. Makkelijk voor bijvoorbeeld een cafeïnevrij kopje koffie tussendoor. Ook hebben sommige machines een optie voormaling. Hierbij worden de koffiebonen voor het tweede kopje koffie al gemalen terwijl het eerste kopje nog aan het vollopen is.

Voorinfusie

Bij volautomatische espresso machines met voorinfusie wordt -vlak voordat het water door de gemalen koffie wordt geperst- de gemalen koffie eerst vochtig gemaakt. Dit zorgt voor een betere absorptie van de koffie op het moment dat de daadwerkelijke infusie plaatsvindt. Ook voorkomt voorinfusie ‘kanaalvorming’; waarbij het water slechts bepaalde kanaaltjes in de koffie volgt in plaats van in contact te komen met het gehele koffieoppervlak.

Waterreservoir

Wat bij de aanschaf van een volautomatische koffieautomaat ook van belang is, is de grootte van het waterreservoir. Hoe groter, hoe minder vaak je natuurlijk hoeft bij te vullen. Makkelijk als het hele huis vol met gasten zit op verjaardagen… Vers water is echter wel van groot belang voor de smaak van de koffie!

Ook de kwaliteit van het water is erg belangrijk. Hard water is slecht voor de levensduur van de koffieautomaat en zorgt bovendien dat de koffiesmaak niet geheel tot zijn recht kan komen. Door zacht water te gebruiken zal de koffie lekkerder smaken en hoeft de koffie machine bovendien niet ontkalkt te worden. De echte koffieliefhebber kan overwegen een waterontharder aan te schaffen. Het is de investering zeker waard!

Verwarmingsmechanisme

De meeste volautomaten zijn uitgerust met een thermoblok. Dit is een blokje van metalen buisjes die verhit worden terwijl er water doorheen gepompt wordt. Zorg dat u een koffieautomaat koopt met een messing thermoblok. Deze gaan het langst mee en zijn het minst gevoelig voor kalkaanslag. Goedkopere thermoblock’s gemaakt van aluminium gaan minder lang mee en kunnen gaan corroderen.

Ook kan je koffieautomaat in plaats van een thermoblock een boiler hebben. Dit is een tankje met een verwarmingselement erin of eromheen. Een boiler heeft iets meer tijd nodig om zich op te warmen.

Tegenwoordig hebben veel koffie automaten twee onafhankelijke verwarmingsmechanismen. Hiermee kan tegelijkertijd koffie gezet worden en melk opgestoomd worden, waardoor het zetten van cappuccino’s en andere koffiedranken sneller kan gaan. Vaak wordt er voor het koffiezetten dan gebruik gemaakt van een boiler terwijl een thermoblock het stomen voor zijn rekening neemt.

Melkopschuim- / stoompijpje

Vrijwel elke volautomatische koffie machine kent een stoompijpje om melk mee op te schuimen, voor bijvoorbeeld cappuccino. Sommige machines hebben een slangetje welke direct in een melkpak gestoken kan worden. Het toestel zuigt dan zelf de melk op, schuimt het op en laat het in het kopje koffie lopen.

Bij de meeste koffieautomaten kan er in plaats van alleen stoom, ook gekozen worden voor heet water. Makkelijk voor bijvoorbeeld een snel kopje thee. Zorg er wel voor dat het pijpje goed schoon gehouden wordt, vieze achtergebleven melkresten vindt niemand lekker…

Warmhoudplatform

Veel, maar niet alle, volautomaten hebben bovenop een warmhoudplaatje. De goedkopere koffie machines maken gebruik van de ‘restwarmte’ van de koffieautomaat, terwijl de duurdere toestellen een apart verwarmingsmechanisme hebben hiervoor.

Opties

Zorg ervoor dat je bij aanschaf van een volautomatische koffieautomaat weet wat de machine wel en niet kan. Kun je instellen dat het toestel ‘s ochtens automatisch aangaat? Is de koffiehoeveelheid instelbaar, en de waterhoeveelheid? Kun je de koffietemperatuur aanpassen? Is de waterhardheid instelbaar?

Sommige opties zullen voor jou wellicht overbodig zijn, maar zorg er voor dat je goed ingelicht bent.

Klik op de link om het 10-stappenplan voor de perfecte thuis-espresso te bekijken.

Lees meer over:

• Espresso
• Cappuccino
• Koffie met melk
• IJskoffie

Lees meer over:

• Snelfilter
• Cafetière
• Al fresco
• Koffiekan
• Napolitaan
• Percolator
• Vacuümpot
• Espressopotje

Maar allereerst: hoe moeten de koffiebonen gemalen worden? Dit is erg belangrijk. De juiste maling hangt af van de soort koffie die je wilt gaan zetten. Oefening baart kunst; alleen door veel uit te proberen en te proeven kom je erachter wat de juiste maling is. Hier enkele basisregels:

• Voor espresso hoort de maling zo fijn mogelijk te zijn;
• Voor gewone koffie kunnen de koffiebonen grover gemalen worden;
• Vind je de koffie te slap? Probeer dan een fijnere maling, zodat het water meer tijd nodig heeft om door de koffie geperst te worden;
• Is de koffie te sterk of te bitter? Stel de maling dan grover in.

Handmolens

Gedurende lange tijd maalde men de koffie zelf thuis met een handmolen. Dit zijn (vaak houten) vierkante molentjes met een geringe inhoud. Er kan vaak niet meer in dan voor één pot koffie. Deze handmolens zijn relatief goedkoop. Het malen zelf is echter een tijdrovende klus.

Het resultaat van deze molens is echter zeer goed. Met name de gelijkmatigheid van de maling is uitstekend. De maling kan worden ingesteld, van grof tot medium tot fijn. Kwalitatief goede handmolens worden geproduceerd door o.a. PeDe, DeVe, Armin Trosser, Zassenhaus, Lehnartz, KyM en Peugeot.

Turkse koffiemolens

De échte koffieguru heeft thuis een Turkse koffiemolen. Dit wordt ook wel de koning van de koffiemolens genoemd. In Turkije en het Midden-Oosten is dit type molen zeer gebruikelijk. Het zijn hoge molens, gemaakt van koper en brons en daardoor vaak zwaar. Onder de afschroefbare dop zitten de koffiebonen. De gemalen bonen komen onderin de molen terecht. Ook dit opvangreservoir kan men losschroeven. Turkse koffie dient zéér fijn te worden gemalen, iets dat een Turkse koffiemolen als geen ander kan.

De maalgradatie van de koffie kan worden ingesteld door de stelschroef bovenop de molen aan te passen.

Elektrische koffiemolens

Er zijn verschillende types elektrische koffiemolens te koop. Het oudere type bevat nog propellermesjes. Deze mesjes ‘slaan’ als het ware de koffiebonen stuk. Deze molens hebben twee grote nadelen. Ten eerste is de gelijkmatigheid van het maalresultaat erg slecht, wat resulteert in slechte koffie. Grotere brokken koffie gaan namelijk verloren doordat het water er niet echt in door kan dringen, terwijl de fijnere deeltjes te snel verzadigen en voor een bittere smaak kunnen zorgen. Ten tweede kan men de molen telkens maar voor korte tijd aanzetten, om te voorkomen dat de koffiebonen verschroeien door oververhitting.

De echte barista heeft een molen met metalen maalschijven. Maar ook metalen schijven zijn er in soorten. Vaak is goedkoop toch duurkoop. Koffiemolens met goedkope maalstenen leveren niet altijd het gewenste resultaat. De meeste elektrische koffiemolens vermalen de koffiebonen met een opvallende goede gelijkmatigheid. Ondanks dat ze vaak veel lawaai maken, is het zeker waard te investeren in een goede molen. De meeste van deze molens hebben een draaischijf of -knop waarmee de gewenste maalgradatie kan worden ingesteld. Experimenteer hiermee tot je het gewenste resultaat hebt gevonden.

Bepaalde koffiemolens met metalen schijven hebben een espresso doseersysteem, waarbij je de filterhouder met filter van de espresso machine onder de molen kunt houden. Het filter wordt vervolgens automatisch gevuld tot de gewenste hoeveelheid. Dit voorkomt geknoei met schepjes of maatbekertjes, én je hoeft niet méér te malen dan strikt noodzakelijk, waardoor de koffie altijd gegarandeerd vers gemalen is!

Klik op de link om meer te lezen over koffie zetten.

Onderstaande tien landen zijn de grootste koffie producerende landen ter wereld. De cijfers zijn gebaseerd op aantal geproduceerde balen koffie. Eén baal koffie staat voor 60 kilogram groene (ongebrande) koffie.

Brazilië (22,5 miljoen balen)
Nadat koffie werd ingevoerd vanuit Frans-Guyana in het begin van de 18e eeuw, verspreidde koffie zich snel en hierdoor floreerde de koffieindustrie al snel in Brazilië. Tegenwoordig is Brazilië verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de wereldwijde koffieproductie, waardoor het verreweg het belangrijkste koffieland ter wereld is. Hoewel veel kenners vinden dat Brazilië de nadruk legt op kwantiteit en minder op kwaliteit, is er toch ook veel lof voor enkele verfijnde koffiesoorten. Brazilië is het enige topproducerende koffieland ter wereld die periodiek lijdt onder vorstperiodes. De verwoestende vorst in 1975 bijvoorbeeld was dan ook een zegen voor andere koffieproducerende landen. Twee vorstperiodes in 1994 verhoogde wereldwijd de koffieprijzen.
Bekende koffiesoorten: Bahia, Bourbon, Santos.

Colombia (10,5 miljoen balen)
Colombia is het enige Zuid-Amerikaanse land met zowel havens aan de Atlantische als de Stille Oceaan. Dit is van onschatbare waarde voor de koffieindustrie. Het economische belang van het koffiegewas voor Colombia is zodanig dat alle voertuigen die het land binnenkomen ontsmet worden om schadelijke bacteriën tegen te houden. Colombiaanse koffie groeit in de vochtige, gematigde uitlopers van de Andes, waar de combinatie van grote hoogte en een vochtig klimaat zorgt voor een bijzonder milde koffiesoort. Een voorbeeld van een fantastische Colombiaanse koffie (Colombia Excelso) is te bestellen in onze Koffiemagazijn webshop.
Bekende koffiesoorten: Medellin, Supremo, Bogotá, Excelso.

Indonesië (6,7 miljoen balen)
Wij Nederlanders hebben koffie onbewuste een bijnaam gegeven in de late 17e eeuw, toen we begonnen met de eerste succesvolle Europese koffieplantage op de eilandkolonie van Java (nu onderdeel van Indonesië). Er wordt tegenwoordig nog steeds topkwaliteit Arabicakoffie geproduceerd op Java, net als op Sumatra, Sulawesi en Flores, maar de Indonesische archipel is toch het meest opmerkelijk doordat zij ’s werelds grootste producent van robusta bonen is.
Bekende koffiesoorten: Java (te bestellen in onze webshop), Sumatra, Sulawesi (Celebes).

Vietnam (5,8 miljoen balen)
Franse missionarissen brachten de eerste koffie naar Vietnam in het midden van de jaren 1860, maar de productie bleef verwaarloosbaar tot ongeveer 1980. In de jaren 1990 is de Vietnamese koffieproductie echter in een ontzettend rap tempo gestegen. De productie groeide zelfs zo snel, dat er zorg ontstond voor kwaliteitsbeheersing, omdat de menselijke en machinale verwerkingscapaciteit het groeitempo van het koffiegewas niet altijd heeft bij kunnen houden.
Bekende koffiesoorten: Vietnam is gespecialiseerd in de productie van robustasoorten.

Mexico (5 miljoen balen)
Koffie kwam via de Antillen naar Mexico aan het einde van de 18e eeuw, maar werd niet in grote hoeveelheden geëxporteerd tot de jaren 1870. Tegenwoordig zijn het vooral circa 100.000 kleine bedrijven die de meest Mexicaanse koffie produceren, waarvan de meeste zich in het zuiden van Mexico bevinden. Mexico is de grootste bron van Amerikaanse koffie-import.
Bekende koffiesoorten: Altura, Liquidambar MS, Pluma, Coixtepec.

Ethiopië (3,8 miljoen balen)
Ethiopië is de thuishaven van de Arabica boom en goed voor vele legendes over de oorsprong van koffie. Ethiopië is Afrika’s grootste arabica exporteur en tevens nummer één van het continent wat betreft binnenlandse koffieconsumptie. Ongeveer 12 miljoen Ethiopiërs zijn betrokken bij de koffieproductie, -verwerking en –handel. Volgens een legende is de naam koffie een afleiding van “Kaffa” de naam van een Ethiopische provincie.
Bekende koffiesoorten: Harrar, Sidamo, Yirgacheffe.

India (3,8 miljoen balen)
Volgens de legende is India de bakermat van de koffie teelt ten oosten van Arabië. Tegenwoordig valt de koffieproductie onder de strikte controle van de Indian Coffee Board. Bepaalde kenners vinden dat dit de marktwerking vermindert en daardoor de koffiekwaliteit verlaagt.
Bekende koffiesoorten: Mysore, Monsooned Malabar.

Guatemala (3,5 miljoen balen)
Duitse immigranten waren in de 19^e eeuw verantwoordelijk voor het begin van een noemenswaardige koffieteelt in Guatemala. Tegenwoordig behoren de hoog geteelde koffiesoorten, vooral die geteeld worden op de zuidelijke vulkanische hellingen, tot de beste ter wereld.
Bekende koffiesoorten: Atitlan, Huehuetenango.

Ivoorkust (3,3 miljoen balen)
In het midden van de jaren 1990 was Ivoorkust de op vier na grootste koffieproducent ter wereld en de op twee na grootste producent van robusta. Vanwaar de daling? Kenners beweren dat de nadruk op kwantiteit en een gebrek aan investeringen en planning de kwaliteit negatief heeft beïnvloed, en tevens de productiviteit per hectare heeft doen verlagen. Tegenwoordig eindigen de meeste geëxporteerde koffiebonen in massageproduceerde koffiesoorten in Europa, vooral in Frankrijk en Italië.
Bekende koffiesoorten: de Ivoorkust is gespecialiseerd in robusta koffie.

Oeganda (3 miljoen balen)
Hoewel Oeganda zeer weinig arabica verbouwd, is het echter een belangrijke producent van robusta. De robustasoorten zijn goed voor 75 procent van de exportinkomsten van het land en biedt werkgelegenheid aan 80 procent van alle Oegandese werknemers. Ondanks inspanningen om te diversifiëren, zal Oeganda waarschijnlijk nog lang volkomen afhankelijk blijven van de koffieproductie.
Bekende koffiesoorten: Bugisu.

Klik op de link om meer te lezen over koffie drinken.

De volgende pagina’s gaan over:

• Arabica
• Robusta

De koffieplant

In sommige delen van Afrika groeit de koffieplant nog steeds in het wild, vooral aan de Ivoorkust, in Oeganda en in Zaïre. Afhankelijk van het type plant kan deze een hoogte bereiken van 10 tot 15 meter. Op koffieplantages worden de bomen echter voortdurend gesnoeid waardoor ze niet veel hoger groeien dan 1,5 tot 3 meter. Dit garandeert een hoge opbrengst en maakt het oogsten eenvoudiger.

De bladeren van de koffieplant zijn breed, donkergroen en glanzend, vergelijkbaar met die van een Cameliastruik. De bloemen zijn wit en stervormig en lijken op de bloemen van de Jasmijnboom, zowel wat geur, kleur en uitstraling betreft.

Oogsten

Koffieplanten bloeien in landen zoals Brazilië en Mexico gedurende een periode van zes tot acht weken. Maar in de landen gelegen langs de evenaar, zoals Kenia en Colombia, kan een koffieplant aan dezelfe tak tegelijkertijd zowel bloesem, rijpende vruchten als rijpe bessen dragen. Koffieplukkers gaan voortdurend bij de koffieplanten langs om alleen de perfect rijpe bessen te plukken. Omdat de oogst zo arbeidsintensief is, maakt dit onderdeel een groot deel uit van de kostprijs van koffie.

De tijd tussen de bloesem en de oogst bedraagt gemiddeld acht tot negen maanden, afhankelijk van de hoogte waarop de planten groeien en de weersomstandigheden. Koffieplanten produceren ongeveer 20 tot 25 jaar koffiebonen, wat neerkomt op ongeveer 2.000 bonen per jaar, ofwel ongeveer een kilogram ruwe koffie per jaar. Bij gebruik van modernere machinale teeltmethoden ligt de oogst in een goed jaar tussen 3.000 en 4.000 kg per hectare.

Groene koffie

De koffieboon is de zaad van de koffiebes. De bes lijkt op een cranberry en heeft een zoete pulp. Om de twee bonen heen zit een zilvervlies, een perkamenthuid, het vruchtvlees (pulp) en een schil. Onverwerkte koffie wordt groene koffie genoemd.

Klik op de link om meer te lezen over koffielanden.

Net als over het ontstaan van koffie is er veel discussie geweest over de eerste toepassing van koffie. Men weet van geschriften van Europese ontdekkingsreizigers en botanici dat de Ethiopiërs in die tijd op rauwe koffiebonen kauwden. Ook werden de koffiebonen toen al gemalen, maar in plaats van het te mengen met water werd het met dierlijk vet gemengd. Hiervan draaide men vervolgens balletjes, die dienden als energiebron tijdens verre reizen. Ook is bekend dat er vroeger wijn werd gemaakt van het sap van koffiebessen. De wijn kreeg de naam quahwah, welke later ook werd gebruikt voor de koffiedrank zoals we die nu kennen.

Koffie werd aanvankelijk alleen gebruikt als onderdeel van een godsdienstige plechtigheid of op medisch advies. Het werd voor de meest vreemde kwaaltjes voorgeschreven, van jicht tot nierstenen.

De geschiedenis van koffie is hiermee nog niet op zijn eind. Nadat het koffiedrinken gemeengoed werd in Arabië, verspreidde koffie zich naar landen als Egypte, Syrië, Perzië en Turkije. Pas tegen het eind van de 16e eeuw kreeg men in Europa lucht van koffie. De Venetianen waren de eersten die met de Arabieren begonnen te handelen in koffie. Daarna zagen ook de Nederlanders al snel brood in de koffiehandel. Een Nederlandse koopman slaagde erin om een koffieplant uit Mekka te stelen, en hiermee te experimenteren op de Oost-Indische kolonie Java. Al snel werden koffieplantages opgezet op Sumatra, Timor, Bali en Celebes. De echte Europese doorbraak van koffie kwam door de schenking van een koffieplant in 1715 door de Amsterdamse burgemeester aan Lodewijk XIV. Hierdoor werd Frankrijk in die periode de grootste koffieproducent en –verbruiker.

Jaren later raakte koffie wijdverspreid over vele gebieden over de wereld. De kolonisten en missionarissen waren de grote verspreiders van koffie. Vele koffiehuizen zijn in die tijd opgericht, waar vooral de elite genoot van de lekkere drank. Langzamerhand is koffie steeds belangrijker geworden. Vandaag de dag is koffie na petroleum het belangrijkste handelsproduct ter wereld.

Klik op de link om meer te lezen over koffieproductie.